ఆంధ్ర ప్రదేశ్
ఓయ్-సాయి చైతన్య
లోక్సభ – ఎమ్మెల్యే సీట్ల పెంపునకు రంగం సిద్ధమైంది. రాజకీయ ముఖచిత్రాన్ని మార్చే మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలుకు కసరత్తు పూర్తయింది. ఈ బిల్లుల ఆమోదం కోసం ఈ నెల 16 నుంచి పార్లమెంట్ ప్రత్యేక సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. మహిళా రిజర్వేషన్లతోపాటు నియోజకవర్గాల పునర్విభజనకు వీలుగా డీలిమిటేషన్ బిల్లును ప్రవేశపెట్టాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. అయితే.. 2029లోనే మహిళా రిజర్వేషన్ అమలు కానుంది. అయితే పెరిగిన స్థానాల్లో ఎన్నికలు 2029 లేదా 2034లో జరుగుతాయని కేంద్రం క్లారిటీ ఇచ్చింది.
అసెంబ్లీ సీట్ల పెంపుపై కేంద్ర పార్లమెంట్ సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. ఈ మేరకు ఈ వారంలో జరిగే ప్రత్యేక పార్లమెంట్ సమావేశాల్లో ఈ బిల్లులను ప్రవేశపెడుతున్నారు. దీని ద్వారా మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్లు అమలు చేయాలని కేంద్రం నిర్ణయించింది. పార్లమెంటు ఆమోదం తెలిపిన వెంటనే రిజర్వేషన్ల ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుంది. మహిళా రిజర్వేషన్ అమలుతో ఎస్సీ-ఎస్టీ రిజర్వేషన్లలో మార్పులు రానున్నాయి. అదే సమయంలో ఒక్కో రాష్ట్రంలో 50 శాతం సీట్లు పెరుగుతాయి. ఫలితంగా పెరిగిన స్థానాలకు అనుగుణంగా మహిళలకు 33 శాతం సీట్లు కేటాయించనున్నారు. అదేవిధంగా ఎస్సీ-ఎస్టీ నిష్పత్తి ప్రకారం సీట్లు కేటాయిస్తారు. కాగా, 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఈ డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియను పూర్తి చేయాలని కేంద్రం భావిస్తోంది. ప్రస్తుత జనాభా లెక్కలు పూర్తి కావడానికి రెండేళ్లు పడుతుంది.
సెన్సస్ అండ్ డీలిమిటేషన్ కమిటీ సమర్పించాల్సిన నివేదికలు- కొత్త లెక్కలకు అనుగుణంగా అవసరమైన మార్పులు చేయాలని కొత్త బిల్లులో ప్రతిపాదించారు. ప్రస్తుతం బిల్లు ఆమోదం..డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ 2011 జనాభా లెక్కలతో సాగనుంది.దీంతో 2029లో మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్లు పెంచుతూ సీట్లు పెంచాలని కేంద్రం నిర్ణయించింది. మహిళా రిజర్వేషన్లతో రిజర్వేషన్లన్నీ మారతాయని చెబుతున్న కేంద్ర మంత్రి కిషన్ రెడ్డి.. అదే విధంగా డీలిమిటేషన్ తో ఏ రాష్ట్రానికి అన్యాయం జరగదని స్పష్టం చేశారు. ఇక.. ఈ బిల్లులను పార్లమెంట్లో ఆమోదింపజేసేందుకు కేంద్రం వ్యూహాత్మకంగా వ్యవహరిస్తోంది. విపక్షాలు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసినప్పటికీ మహిళా రిజర్వేషన్తో ముడిపడి ఉన్నందున బిల్లు ఆమోదం పొందుతుందని భావిస్తున్నారు. అదేవిధంగా సాంకేతిక, న్యాయపరమైన ఇబ్బందులు లేకుంటే 2029లో పెరిగిన సీట్లలో ఎన్నికలు పూర్తయ్యే అవకాశం కనిపిస్తోంది.