ఆంధ్ర ప్రదేశ్
ఓయ్-సాయి చైతన్య
లోక్సభ నియోజకవర్గాల పెంపునకు రంగం సిద్ధమైంది. అన్ని రాష్ట్రాల్లో లోక్సభ, అసెంబ్లీ స్థానాలు 50 శాతం పెరగనున్నాయి. ఈ మేరకు పార్లమెంట్ ప్రత్యేక సమావేశాల్లో కేంద్రం బిల్లును ప్రతిపాదిస్తోంది. అదే సమయంలో మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్లు అమలు చేయనున్నారు. 2029 ఎన్నికల నాటికి ఈ ప్రక్రియను అమలు చేసేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. దీంతో ఏపీలో పెంచే లోక్ సభ సీట్లపై క్లారిటీ వచ్చింది. ఇక.. గతంలో కొన్ని సవరణలతో పాటు ఉన్నవాటిలో కొన్నింటిని రద్దు చేసే అవకాశం ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.
రాష్ట్రంలోని లోక్సభ నియోజకవర్గాల రూపురేఖలు మారనున్నాయి. పునర్విభజన బిల్లు నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ లో లోక్ సభ స్థానాల మార్పులు, చేర్పులపై చర్చ మొదలైంది. 2011 జనాభా లెక్కలు ప్రతిపాదిత పునర్విభజనను నిర్ణయించాయి. కేంద్రం తాజా నిర్ణయంతో ఏపీలో ప్రస్తుతం ఉన్న లోక్సభ నియోజకవర్గాల సంఖ్య 13కు పెరిగే అవకాశం ఉంది. మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్ అమలు దృష్ట్యా ఏపీలో మహిళలకు 12-13 సీట్లు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఇదిలా ఉంటే ఏపీలో ప్రస్తుత ఉమ్మడి జిల్లాల జనాభా ప్రాతిపదికన చూస్తే విశాఖ, శ్రీకాకుళం, విజయనగరం, తూర్పుగోదావరి, పశ్చిమగోదావరి, కృష్ణా, గుంటూరు, అనంతపురం, చిత్తూరు జిల్లాల్లో లోక్ సభ స్థానాలు పెరగడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది. గతంలో లోక్ సభ నియోజకవర్గంగా ఉన్న తెనాలి లోక్ సభ స్థానం 2009లో పునరుద్ధరించడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది.2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం రాష్ట్ర జనాభా 4.95 కోట్లు. ఇందులో మహిళల సంఖ్య 2.47 కోట్లు.
రిజర్వేషన్లు మార్చడం… లెక్కలు మార్చడం
అయితే, ప్రస్తుతం ఏపీ నుంచి లోక్సభ నుంచి ముగ్గురు మహిళలు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారు. కొత్త రిజర్వేషన్లు అమలైతే వాటి సంఖ్య మరో పది పెరుగుతుంది. ఏపీలో ఎస్సీ జనాభా 84.69 లక్షలు కాగా ప్రస్తుతం 4 లోక్సభ నియోజకవర్గాలు ఎస్సీ రిజర్వ్డ్గా ఉన్నాయి. గుంటూరు, ఉభయగోదావరి, కృష్ణా జిల్లాల్లో ఎస్సీ నియోజకవర్గాలను పెంచనున్నారు. ఈ జిల్లాల్లో ఎస్సీ మహిళలు ఎక్కువగా ఉన్నారు. ఈ జిల్లాల్లోనే ఎస్సీ రిజర్వ్డ్ నియోజకవర్గాలు మహిళలకు దక్కే అవకాశం ఉంది. రాష్ట్రంలో ఎస్టీ జనాభా 27.40 లక్షలు. ప్రస్తుతం అరకు లోక్సభను ఎస్టీలకు కేటాయించారు. విశాఖపట్నం, తూర్పుగోదావరి, నెల్లూరు, గుంటూరు, విజయనగరం జిల్లాల్లో ఎస్టీలు ఎక్కువగా ఉన్నారు. విశాఖపట్నంలో అత్యధికంగా ఎస్టీ మహిళలు ఉన్నారు. దీంతో ఎస్టీ రిజర్వుడు నియోజకవర్గాల్లోనూ మహిళలకు రెండు స్థానాలు దక్కే అవకాశం ఉంది. కాగా, అనంతపురం, కడప, కర్నూలు ఉమ్మడి జిల్లాల్లోని లోక్ సభ నియోజకవర్గాల్లో మార్పులు ఖాయంగా కనిపిస్తున్నాయి. అదేవిధంగా రాయలసీమ ప్రాంతంలోని రెండు ప్రముఖ నియోజకవర్గాలు రద్దయ్యాయి. వాటి స్థానంలో కొత్త పేరుతో లోక్ సభ స్థానాలు వచ్చే అవకాశం కనిపిస్తోంది. కేంద్రం నియమించిన డీలిమిటేషన్ కమిటీ నివేదిక ఆధారంగా తుది నిర్ణయాలు తీసుకోనుంది.