ఆంధ్ర ప్రదేశ్
ఓయ్-చంద్రశేఖర్ రావు
తిరుమలలో భక్తుల ఆరోగ్యం, పరిశుభ్రత, పర్యావరణ పరిరక్షణకు టీటీడీ పెద్దపీట వేస్తోంది. ఆలయానికి రోజుకు సగటున 80 వేల నుంచి లక్ష మంది భక్తులు వస్తున్న నేపథ్యంలో దాదాపు 4.5 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో పారిశుద్ధ్య నిర్వహణ పనులు సమర్ధవంతంగా కొనసాగుతున్నాయి. పారిశుద్ధ్య నిర్వహణను మెరుగుపరిచేందుకు తిరుమలను మూడు జోన్లు, ఏడు వార్డులుగా విభజించారు. దీని ఆధారంగా ఎప్పటికప్పుడు పరిశుభ్రతకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు.
పర్యావరణ పరిరక్షణలో భాగంగా ఇప్పటికే తిరుమలలో ప్లాస్టిక్ వాడకాన్ని పూర్తిగా నిషేధించారు. అలాగే D&O ట్రేడ్ లైసెన్సులను నియంత్రించడం మరియు నో స్టాక్-నో గోడౌన్ లైసెన్స్లను జారీ చేయడం. వార్డు-1లో శాఖాపరమైన సిబ్బంది నేరుగా శ్రీవారి ఆలయ ప్రాంగణంలో పనిచేస్తుండగా, వార్డు-2 నుంచి 7 వరకు ఉన్న పారిశుద్ధ్య పనులను మూడు కాంట్రాక్టు సంస్థలకు అప్పగించారు. తిరుమలలో చెత్త సేకరణకు తొమ్మిది టిప్పర్లు పనిచేస్తున్నాయి.
రోజుకు దాదాపు 45 ట్రిప్పుల్లో దాదాపు 3,056 డబ్బాల నుంచి చెత్తను సేకరిస్తున్నారు. వాహనాలన్నీ కలిపి రోజుకు దాదాపు 400 కిలోమీటర్లు ప్రయాణిస్తాయి. గతేడాది 16,689.04 మెట్రిక్ టన్నుల బయోడిగ్రేడబుల్, 8,221.97 మెట్రిక్ టన్నుల నాన్ బయోడిగ్రేడబుల్ చెత్తను సేకరించారు. తిరుమలలో భక్తుల సౌకర్యార్థం వార్డుల వారీగా విస్తృతంగా టాయిలెట్ బ్లాకులను ఏర్పాటు చేశారు.
భక్తుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉండే తిరుమలలోని పలు ప్రాంతాల్లో మొబైల్ వాటర్ డ్రమ్ముల ద్వారా శ్రీవారి భక్తులకు తాగునీటిని టీటీడీ పంపిణీ చేస్తుంది. 1981లో టీటీడీ ఏర్పాటు చేసిన వాటర్ అండ్ ఫుడ్ అనాలసిస్ ల్యాబొరేటరీ ద్వారా నీరు, ఆహారం నాణ్యతను పరీక్షిస్తున్నారు.దీనికి తోడు తాజాగా సరికొత్త ఫుడ్ ల్యాబ్ను ఏర్పాటు చేశారు. తిరుమలలో టీటీడీ ఆరోగ్య శాఖ అందిస్తున్న నాణ్యమైన పారిశుద్ధ్య సేవల పట్ల భక్తులు సంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఎప్పటికప్పుడు చెత్తను సేకరించడం, మరుగుదొడ్లను నిత్యం పరిశుభ్రంగా ఉంచడం వంటి చర్యలపై భక్తులు సంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తున్నారని టీటీడీ చెబుతోంది. తిరుమలకు భక్తులు అధిక సంఖ్యలో వస్తున్నప్పటికీ తిరుమలలో పరిశుభ్రత, చెత్త నిర్వహణ, మరుగుదొడ్ల సౌకర్యం, ఆహార భద్రతను అత్యంత సమర్ధవంతంగా నిర్వహిస్తున్నామని, పర్యావరణ పరిరక్షణకు కట్టుబడి భక్తులకు పరిశుభ్రమైన, ఆరోగ్యకర వాతావరణాన్ని అందించడమే లక్ష్యంగా పనిచేస్తున్నామన్నారు.