అంతర్జాతీయ
ఓయ్-చంద్రశేఖర్ రావు
ఇరాన్పై ఐదు వారాలుగా సాగుతున్న అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధానికి తాత్కాలిక విరామం లభించింది. రెండు వారాల పాటు కాల్పుల విరమణకు ఆయా దేశాలు అంగీకరించాయి. దౌత్యపరమైన ప్రయత్నాలు వెంటనే ప్రారంభమయ్యాయి. ఈ నెల 10వ తేదీన ఇస్లామాబాద్లో ఇరాన్ పాకిస్థాన్ అమెరికాకు పంపిన 10 సూత్రాల ప్రతిపాదనపై ఇరుపక్షాలు చర్చించనున్నారు. పాకిస్థాన్ మధ్యవర్తిత్వంతో చర్చలకు వేదిక సిద్ధమైందని ఇరాన్ సుప్రీం నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ పేర్కొంది.
చర్చలు ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడం లేదా యుద్ధాన్ని ముగించడం లేదని ఇరాన్ యొక్క సుప్రీం జాతీయ భద్రతా మండలి నిర్ధారించింది. తమ చేతులు ఇంకా ట్రిగ్గర్పైనే ఉన్నాయని, ఏ తప్పు చేసినా పూర్తి ప్రతీకారంతో ఎదుర్కొంటామని హెచ్చరించారు. పాకిస్తాన్ మధ్యవర్తిత్వం వహించిన రెండు వారాల కాల్పుల విరమణను ఇరాన్ విజయంగా అభివర్ణించింది. అంగీకరించినట్లు అమెరికా ప్రకటించింది.
ఇస్లామాబాద్లో జరిగే ఈ చర్చలు 15 రోజుల పాటు కొనసాగవచ్చని, అవసరమైతే పొడిగించవచ్చని భావిస్తున్నారు. సమగ్ర ముసాయిదా ఒప్పందాన్ని ఖరారు చేయడం దీని ఉద్దేశం. కాల్పుల విరమణ సమయంలో సముద్ర మార్గాల్లో పరిమిత సహకారం ఉంటుందని మరియు ఇరాన్ సాయుధ దళాలతో సమన్వయంతో హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా సురక్షితమైన మార్గం ఉంటుందని సుప్రీం జాతీయ భద్రతా మండలి తెలిపింది.
అంతర్జాతీయ చమురు సరఫరాలకు కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ తిరిగి తెరిచిన తర్వాత మాత్రమే కాల్పుల విరమణ అమల్లోకి వస్తుందని వైట్ హౌస్ అధికారి ఒకరు స్పష్టం చేశారు. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటన తర్వాత, రెండు వారాల కాల్పుల విరమణ కోసం పాకిస్థాన్ ప్రతిపాదనను టెహ్రాన్ ఆమోదించినట్లు న్యూయార్క్ టైమ్స్ నివేదించింది. ముగ్గురు ఇరాన్ అధికారులను ఉటంకిస్తూ ప్రత్యేక కథనాన్ని ప్రచురించింది.
ఇరాన్ యొక్క కొత్త సుప్రీం లీడర్ మోజ్తాబా ఖమేనీ కూడా కాల్పుల విరమణను ఆమోదించారు. విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాక్చీ మాట్లాడుతూ, ఇరాన్పై దాడులు ఆగిపోతే, వారు కూడా ఆగిపోతారని, కాల్పుల విరమణ సమయంలో ఇరాన్ సాయుధ దళాలతో సమన్వయంతో హార్ముజ్ జలసంధి గుండా సురక్షితమైన మార్గాన్ని అందిస్తామని చెప్పారు. కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని అమలు చేసినందుకు పాక్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్, ఆర్మీ చీఫ్ అసిమ్ మునీర్లకు ఆయన కృతజ్ఞతలు తెలిపారు.
ఇరాన్ ప్రతిపాదనలోని మొత్తం 10 కీలక అంశాలు:
1. ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ పరస్పర దాడులకు పాల్పడవద్దు.
2. హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ నియంత్రణ కొనసాగింపు
3. యురేనియం శుద్ధీకరణకు సమ్మతి
4. అన్ని రకాల ప్రాథమిక మరియు ద్వితీయ ఆంక్షల రద్దు.
5. ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి,
6. బోర్డ్ ఆఫ్ గవర్నర్స్ తీర్మానాల రద్దు.
7. ఇరాన్కు పరిహారం చెల్లింపు.
8. ప్రాంతం నుండి US సాయుధ దళాల ఉపసంహరణ.
9. లెబనాన్లో హిజ్బుల్లాతో కాల్పుల విరమణ
10. US మరియు ఇజ్రాయెల్ మిత్రదేశాల బేస్ క్యాంపుల తొలగింపు