సైన్స్ టెక్నాలజీ
ఓయి-లింగారెడ్డి గజ్జల
విశ్వంలో భూమి తర్వాత దాని ఉపరితలంపై ద్రవ రూపంలో నదులు మరియు సరస్సులను కలిగి ఉన్న ఏకైక ప్రపంచం ‘టైటాన్’. అయితే అక్కడ ప్రవహించేది మనలాంటి నీరు కాదు. మైనస్ 179 డిగ్రీల సెల్సియస్ అతి శీతల ఉష్ణోగ్రత వద్ద మీథేన్ మరియు ఈథేన్ వంటి నూనె పదార్థాలు ద్రవ రూపంలో ఉంటాయి. మరియు ఈ ద్రవాలలో తరంగాలు ఎలా ప్రవర్తిస్తాయో అర్థం చేసుకోవడానికి MIT పరిశోధకులు ఒక ప్రత్యేకమైన గణిత నమూనాను అభివృద్ధి చేశారు.
భూమితో పోలిస్తే టైటాన్పై గురుత్వాకర్షణ శక్తి చాలా బలహీనంగా ఉంది (కేవలం 14 శాతం). దీని కారణంగా, అక్కడ వీచే తేలికపాటి గాలులు కూడా మీథేన్ సరస్సులలో భారీ అలలను ఎగురవేస్తాయి. “టైటాన్ ఒడ్డున నిలబడి, మీకు గాలి చాలా తక్కువగా అనిపిస్తుంది, కానీ భారీ అలలు మీ వైపు 10 అడుగుల నెమ్మదిగా కదులుతున్నట్లు మీరు చూస్తున్నారు. ఇది భూమిపై మనం ఊహించలేనిది” అని ఈ పరిశోధనలో పాల్గొన్న శాస్త్రవేత్తలు వివరించారు. ఈ భారీ అలలు టైటాన్ తీరప్రాంతాల వింత ఆకారాలకు కారణమని భావిస్తున్నారు.
భూమిపై పరీక్షలు.. విశ్వంలోకి!
పరిశోధకులు మొదట భూమిపై వారి ‘ప్లానెట్ వేవ్స్’ నమూనాను పరీక్షించారు. కెనడా-యుఎస్ సరిహద్దులోని లేక్ సుపీరియర్లోని గత 20 సంవత్సరాల డేటాను ఈ మోడల్తో పోల్చి చూస్తే, ఫలితాలు ఖచ్చితమైనవి. ఇది వాతావరణ పీడనం, ద్రవ సాంద్రత మరియు గురుత్వాకర్షణ ఆధారంగా ఇతర గ్రహాలపై తరంగాలను లెక్కించడం సులభం చేసింది. భవిష్యత్తులో వచ్చే రోబోటిక్ షిప్లు లేదా టైటాన్ సరస్సులలోకి పంపబడే ప్రోబ్లను అక్కడ భారీ అలల శక్తిని తట్టుకునేలా డిజైన్ చేయడానికి ఈ సమాచారం కీలకం అవుతుంది.
అంగారకుడిపై అలలు.. లావా సముద్రాలకు!
ఈ పరిశోధన టైటాన్కే పరిమితం కాలేదు. బిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం అంగారకుడిపై నీరు ఉన్నప్పుడు ఆటుపోట్లు ఎలా ఉండేవో కూడా విశ్లేషించింది. అలాగే, ఈ నమూనా సౌర వ్యవస్థకు ఆవల ఉన్న గ్రహాలకు వర్తించబడింది. ఉదాహరణకు, ’55 Cancri E’ గ్రహం లావా సరస్సులను కలిగి ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది. లావా అక్కడ చాలా మందంగా ఉన్నందున, ఒక్క అల కూడా సృష్టించడానికి గంటకు 80 మైళ్ల వేగంతో హరికేన్-ఫోర్స్ గాలులు వీస్తాయని తేలింది.
మరోవైపు, సూపర్ ఎర్త్ ‘LHS 1140b’ భూమి కంటే ఎక్కువ గురుత్వాకర్షణ కలిగి ఉంది, కాబట్టి అక్కడ తరంగాలు చాలా చిన్నవిగా ఉంటాయని మోడల్ చెప్పింది. అంటే గ్రహాన్ని బట్టి, అక్కడి ద్రవాన్ని బట్టి అలల స్వభావం పూర్తిగా మారిపోతుందన్నమాట!