అంతర్జాతీయ
-కొరివి జయకుమార్
ఇటీవల అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం వెనుక ఉన్న అసలు రాజకీయ వ్యూహంపై ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చ జరుగుతోంది. పైకి శాంతి యత్నంగా కనిపించిన ఈ ఒప్పందం వెనుక ప్రధాన దేశాల మధ్య దాగి ఉన్న రాజకీయ ఎత్తుగడలు దాగి ఉన్నాయని విశ్లేషకులు అంటున్నారు. ముఖ్యంగా పాకిస్థాన్ పాత్రపై అనుమానాలు వ్యక్తమవుతుండగా.. అమెరికా ప్రభావంతో కాకుండా స్వతంత్రంగా వ్యవహరిస్తోందన్న ఆరోపణలు వెలుగులోకి వచ్చాయి.
అంతర్జాతీయ మీడియా నివేదికల ప్రకారం, వైట్ హౌస్ మొదట యుద్ధానికి సిద్ధమైంది, అయితే చివరికి చర్చల ద్వారా సమస్యను పరిష్కరించుకోవాలని నిర్ణయించుకుంది. ఈ క్ర మంలో ఇరాన్ పై నేరుగా ఒత్తిడి తేవ డం క ష్ట మ ని భావించి.. త న కు స మీప దేశమైన పాకిస్థాన్ ను మ ధ్య వ ర్గంలా వాడుకుంది. సరిహద్దు సంబంధాలు మరియు ప్రాంతీయ ప్రభావం దృష్ట్యా, ఈ వ్యూహంలో పాకిస్థాన్ను కీలకంగా ఉపయోగించారు.
ఈ వ్యవహారంలో షాబాజ్ షరీఫ్ పాత్ర కూడా వివాదాస్పదంగా మారింది. ఆయన సోషల్ మీడియా ప్రకటనలు కూడా స్వతంత్ర నిర్ణయాలు కావని, అమెరికా ఆమోదం పొందిన తర్వాతే విడుదల చేశారని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. దీంతో పాకిస్థాన్ స్వతంత్ర దౌత్య విధానంపై ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
తొలుత అమెరికా ప్రతిపాదనను తిరస్కరించిన ఇరాన్ చివరికి అంగీకరించడానికి మరో కారణం కూడా ఉందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. పాకిస్థాన్, చైనా సాయం కోరగా బీజింగ్ జోక్యంతో ఇరాన్ తన నిర్ణయాన్ని మార్చుకున్నట్లు సమాచారం. ఈ ఒప్పందం కేవలం ద్వైపాక్షిక అంశమే కాదని, అంతర్జాతీయ బలగాల సమీకరణ ఫలితమేనని దీన్నిబట్టి స్పష్టమవుతోంది.
ఇస్లామాబాద్లో జరగనున్న శాంతి సమావేశం ఈ విషయంలో మరో కీలక ముందడుగు అని భావిస్తున్నారు. ఇందులో అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్, ఇరాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ మహ్మద్ బాగర్ గలీబాఫ్ పాల్గొంటారు. ఈ సమావేశం ద్వారా రెండు ప్రధాన లక్ష్యాలను సాధించాలని అమెరికా చూస్తోంది – ఒకవైపు ఇరాన్పై ఒత్తిడిని కొనసాగించడం, మరోవైపు పాకిస్తాన్ను తన వ్యూహాత్మక భాగస్వామిగా బలోపేతం చేయడం.
అదే సమయంలో ఇరాన్ వైఖరిలోనూ మార్పు కనిపిస్తోంది. అధికారికంగా పాకిస్థాన్పై ఆరోపణలు చేయనప్పటికీ, విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘీ వ్యాఖ్యలు స్పష్టమైన సంకేతాలను ఇస్తున్నాయి. అమెరికా తన వాగ్దానాలను నిలబెట్టుకోవడం లేదన్న ఆయన వ్యాఖ్య ఒప్పందంపై ఇరాన్ అసంతృప్తిని చూపుతోంది.
ఈ ఒప్పందంతో ప్రాంతీయ భద్రత పరిస్థితి పూర్తిగా సద్దుమణిగేలా లేదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. మధ్యప్రాచ్యంలో కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, ముఖ్యంగా లెబనాన్ మరియు సిరియా వంటి ప్రాంతాలలో పరిణామాలు, ఈ కాల్పుల విరమణ యొక్క దీర్ఘకాలిక చెల్లుబాటుపై సందేహాలను లేవనెత్తుతున్నాయి.
మొత్తం మీద కాల్పుల విరమణ ఒప్పందాన్ని శాంతి కోసం కాకుండా రాజకీయ ప్రయోజనాలకే ఎక్కువగా వాడుకున్నారనే అభిప్రాయం బలపడుతోంది. ఇరాన్తో సంబంధాల కంటే పాకిస్థాన్ అమెరికా వ్యూహాలకే ప్రాధాన్యమిస్తోందన్న విమర్శలు అంతర్జాతీయ వర్గాల్లో ఊపందుకున్నాయి. ఈ ఒప్పందం భవిష్యత్తులో ఎలాంటి మార్పులకు దారితీస్తుందో ఇప్పుడు ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది.