భారతదేశం
ఓయి-లింగారెడ్డి గజ్జల
దేశంలో పెట్రోలు, డీజిల్ ధరలపై ‘నిశ్శబ్దం’ త్వరలో ముగియనుంది. మే 2022 నుండి దేశంలో ఇంధన ధరలలో పెద్ద మార్పులు లేవు. అయితే ప్రస్తుతం ఐదు రాష్ట్రాల ఎన్నికలు ముగియడంతో ధరల భారాన్ని సామాన్యులపై మోపేందుకు చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీలు (ఓఎంసీలు) సిద్ధమవుతున్నాయి. అంతర్జాతీయంగా ముడి చమురు ధరలు పెరుగుతున్నా దేశీయంగా ధరలు పెరగకపోవడంతో చమురు కంపెనీలపై ఆర్థిక భారం పడటం ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది.
2022 నుంచి ‘స్టేటస్ కో’.. ఇప్పుడెందుకు?
గత మూడేళ్లుగా చమురు ధరలను ప్రభుత్వం అదుపులో ఉంచుకోగలిగింది. కానీ, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు బ్యారెల్కు 120 డాలర్లకు చేరుకోవడంతో పరిస్థితి క్లిష్టంగా మారింది. ఎన్నికల కోసమే ధరల పెంపును ఆపుతున్నారనే విమర్శలు ఒకవైపు ఉండగా.. మరోవైపు కంపెనీల నష్టాలు రికార్డు స్థాయికి చేరుతున్నాయి.
కేంద్రం చొరవతో నష్టాల భారం తగ్గింది
నిజానికి చమురు కంపెనీల నష్టాలు ఇంకా ఎక్కువగా ఉండాల్సింది. అయితే తాజాగా లీటరుకు రూ.10 చొప్పున ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని తగ్గించి కంపెనీలకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఊరటనిచ్చింది. ఈ సబ్సిడీని చమురు కంపెనీల నష్టాలను (అండర్ రికవరీలు) భర్తీ చేయడానికి, వాటిని నేరుగా వినియోగదారులకు బదిలీ చేయడానికి బదులుగా ప్రభుత్వం ఉపయోగించుకుంది. దీని వల్ల కంపెనీల రోజువారీ నష్టం దాదాపు రూ.2,400 కోట్ల నుంచి రూ.1,600 కోట్లకు తగ్గింది. అయితే ఇది సరిపోదని ఆర్థిక నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
దిగుమతులపై భారతదేశం ఆధారపడటం (88 శాతం)
భారతదేశం తన ముడి చమురు అవసరాలలో దాదాపు 88-91 శాతం దిగుమతులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అంతర్జాతీయంగా జరిగే ఏదైనా చిన్న ఉద్రిక్తత (ఉదాహరణకు పశ్చిమాసియా యుద్ధాలు), మన దేశంపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతుంది. రష్యా నుంచి మనకు తక్కువ ధరకే చమురు లభిస్తున్నప్పటికీ, ఇది మన మొత్తం అవసరాల్లో కొంత భాగం మాత్రమే. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి తెచ్చి మిగతావన్నీ భారీ ధరకు కొనుగోలు చేయాల్సి వస్తోంది.
ధరలు పెంచకపోతే కంపెనీలు మునిగిపోతాయా?
- ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం.. లీటరుకు చమురు కంపెనీలు పెట్రోలు పైరో.18, డీజిల్ పైరో.35 నష్టపోతున్నాయి.
- తప్పక పెంచాల్సిన పరిస్థితులు: కంపెనీల ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఈ నష్టాలను ఏదో ఒక రూపంలో భర్తీ చేయాల్సి ఉంటుంది.
- ప్రత్యామ్నాయం: ప్రభుత్వం పన్నులు మరింత తగ్గించాలి, లేదా ధరలు పెంచాలి. పన్నుల తగ్గింపు వల్ల ప్రభుత్వ ఆదాయం (ఫిస్కల్ డెఫిసిట్) తగ్గుతుంది. కాబట్టి ఎన్నికల అనంతరం ‘పాక్షిక ధరల పెంపు’ ఖాయమని జాతీయ మీడియా కథనాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
జనవరి-మార్చి త్రైమాసికంలో భారతీయ చమురు కంపెనీలు నష్టాలను చవిచూసే అవకాశం ఉందని విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి. ఎన్నికల ఫలితాలు వెలువడే మే మొదటి వారంలో లీటరుకు కనీసం రూ.5 నుంచి రూ.10 వరకు ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉందని మార్కెట్ వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి.