అంతర్జాతీయ
-బొమ్మ శివకుమార్
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్ “పతనం అంచున” ఉందని మరియు హార్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవాలని అత్యవసరంగా వాషింగ్టన్ను వేడుకుంటున్నారని పేర్కొన్నారు. బలహీనపడిన ప్రత్యర్థి ఉపశమనం పొందడానికి తీవ్రంగా ప్రయత్నిస్తున్నాడని అతను ఆరోపించారు.
కానీ మైదానంలో పరిస్థితులు మరింత సంక్లిష్టమైన వాస్తవికతను సూచిస్తున్నాయి. తన నౌకాదళ దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయాలని యుఎస్ డిమాండ్ చేస్తోంది, అయితే టెహ్రాన్ తన కీలకమైన జలమార్గంపై నియంత్రణను కలిగి ఉంది. ఈ కఠినమైన సముద్ర దిగ్బంధనం అమెరికాతో సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక ఆర్థిక వ్యవస్థలపై తీవ్ర ఒత్తిడిని కలిగిస్తోంది. ఇరుపక్షాలు ఉద్రిక్తతలను సడలించడానికి పరోక్ష ప్రయత్నాల మధ్య ఇరాన్ జలసంధిని తెరవాలని కోరుకుంటున్నట్లు ట్రంప్ సోషల్ మీడియా పోస్ట్లో ప్రకటించారు.
అయితే, సంక్షోభాన్ని ట్రాక్ చేస్తున్న విశ్లేషకులు వాస్తవాలు ఏకపక్షంగా ఇరానియన్ లొంగిపోవడానికి బదులుగా పరస్పర బలవంతపు వ్యూహాన్ని సూచిస్తున్నాయని చెప్పారు. అమెరికా అధ్యక్షుడు గతంలోనూ తప్పుడు ప్రకటనలు చేశారు. ఉదాహరణకు, ఇరాన్ తన యురేనియం మొత్తాన్ని అప్పగించడానికి అంగీకరించిందని అతను పేర్కొన్నాడు.
టెహ్రాన్ ఉమ్మడి స్వరంతో మాట్లాడుతున్నప్పటికీ, ఇరాన్ నాయకత్వం విభజించబడిందని అతను పదేపదే సూచించాడు. ట్రంప్ మాటలు మరియు వాస్తవ చర్యల మధ్య వ్యత్యాసం కూడా సంఘర్షణ చుట్టూ ఉన్న సమాచార యుద్ధాన్ని నొక్కి చెబుతుంది. దిగ్బంధనం వల్ల టెహ్రాన్కు రోజుకు 500 మిలియన్ డాలర్లు ఖర్చవుతుందని ట్రంప్ వాదించారు – వాషింగ్టన్ ఇరాన్ ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని నొక్కి చెప్పింది.
టెహ్రాన్ సంక్షోభాన్ని “మెరిటైమ్ పైరసీ”కి వ్యతిరేకంగా ప్రతిఘటనగా అభివర్ణించింది. యుఎస్ అక్రమంగా ట్యాంకర్లను స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు మరియు సముద్ర వాణిజ్యాన్ని ఆయుధం చేస్తోందని ఇది ఆరోపించింది. నిజానికి ఇరువర్గాలు పరస్పరం అడ్డుకుంటున్నాయి. ప్రపంచంలోని చమురులో ఐదవ వంతు ప్రవహించే హార్ముజ్ జలసంధి దశాబ్దాలలో అత్యంత తీవ్రమైన శక్తి కొరతకు కేంద్రంగా మారింది. లొంగిపోవడాన్ని సూచించకుండా, ఇరాన్ సోమవారం తన అణు కార్యక్రమం మరియు ఆంక్షలను ఎత్తివేయడం వంటి వివాదాస్పద అంశాలను వాయిదా వేయడం వంటి తనకు అనుకూలమైన నిబంధనలపై జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి ప్రతిపాదించింది.
అయితే, షిప్పింగ్ లేన్లను తిరిగి తెరిచే మరియు అణు ప్రశ్నలను “ప్రక్కన పెట్టే” ఫ్రేమ్వర్క్ను ట్రంప్ తిరస్కరించినట్లు నివేదించబడింది. ఏదైనా విస్తృత ఒప్పందంలో భాగంగా ఇరాన్ తన ఆయుధ ఆశయాలను పరిష్కరించుకోవాలని ఆయన పట్టుబట్టారు. ఇది క్రియాశీల సైనిక మరియు ఆర్థిక సంఘర్షణతో పాటు దౌత్య ప్రతిష్టంభనకు దారితీసింది. ప్రతిష్టంభన గల్ఫ్ దాటి విస్తరించింది. దీర్ఘకాలం అంతరాయం ఏర్పడుతుందన్న భయాల మధ్య చమురు ధరలు బ్యారెల్కు $110 కంటే ఎక్కువ పెరిగాయి. ఆశావాద దౌత్య పరిస్థితుల మధ్య కూడా అస్థిరత కొనసాగుతుందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఈ సంక్షోభం ఆసియాకు సరఫరాలను తగ్గించింది మరియు దిగుమతి ఖర్చులను పెంచింది, ముఖ్యంగా భారతదేశం, జపాన్ మరియు దక్షిణ కొరియా వంటి ఇంధన ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థలు. ఇప్పటికే శక్తి అభద్రతతో పోరాడుతున్న యూరప్ కొత్త ద్రవ్యోల్బణ ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. ఇంటర్నేషనల్ ఎనర్జీ ఏజెన్సీ (IEA) ఆధునిక చరిత్రలో అత్యంత తీవ్రమైన సరఫరా అంతరాయాలలో ఒకటిగా పరిస్థితిని వివరించింది.
దేశీయ ఉత్పత్తి ద్వారా దీర్ఘకాలంగా రక్షించబడిన అమెరికా ఇకపై ఒంటరిగా లేదు. గ్లోబల్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు పెరగడం వల్ల దేశంలో గ్యాసోలిన్ ధరలు పెరుగుతాయి. మార్కెట్ ట్రాకర్ల ప్రకారం, రీటైల్ ఇంధన ధరలు ఇటీవలి రోజుల్లో కొత్త గరిష్టాలను తాకాయి. రిపబ్లికన్ పార్టీకి దిగులుగా ఉన్న మధ్యంతర ఎన్నికల దృక్పథం మధ్య, వైట్ హౌస్ ఇంధన స్థోమతను కేంద్ర ఆర్థిక సందేశంగా మార్చడం యొక్క రాజకీయ చిక్కులు ముఖ్యమైనవి.
అస్థిరతను జోడిస్తూ, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE) పెట్రోలియం ఎగుమతి దేశాల సంస్థ (OPEC) నుండి వైదొలుగుతున్నట్లు మంగళవారం ప్రకటించింది. ఈ నిర్ణయం ప్రపంచ చమురు క్రమాన్ని మార్చగలదు. ఈ చర్య ఆర్థిక గణనలు మరియు భౌగోళిక రాజకీయ సంకేతాలు రెండింటినీ ప్రతిబింబిస్తుంది. సౌదీ అరేబియా ఆధిపత్యంలో ఉన్న ఈ కార్టెల్ విధించిన ఉత్పత్తి కోటాలతో UAE విసిగిపోయింది. అధిక ధరల ప్రయోజనాన్ని పొందేందుకు స్వతంత్రంగా ఉత్పత్తిని పెంచాలన్నారు.
ట్రంప్కు యూఏఈ నిష్క్రమణ వ్యూహాత్మక విజయంగా అభివర్ణిస్తున్నారు. ఒపెక్ కృత్రిమంగా ధరలు పెంచిందని ఆయన చాలా కాలంగా విమర్శించారు. బలహీనమైన కార్టెల్ సిద్ధాంతపరంగా, దాని ధరల శక్తిని తగ్గించగలదు. కానీ స్వల్పకాలంలో, ఇరాన్ సంక్షోభానికి సంబంధించిన సరఫరా అంతరాయాలు ఏవైనా అదనపు ఉత్పత్తి లాభాలను కప్పివేసినప్పుడు, తక్షణ ప్రభావం ఉపశమన ప్రభావం కంటే అస్పష్టంగా ఉంటుంది.
ప్రపంచంలోని అత్యంత కీలకమైన వాణిజ్య ధమనిని తిరిగి తెరవడానికి ఇరుపక్షాలు ఆసక్తిని వ్యక్తం చేశాయి. అయితే అందుకు అవసరమైన షరతులను ఎవరూ అంగీకరించడం లేదు. ఇరాన్ సహాయం కోసం వేడుకుంటున్నట్లు ట్రంప్ చేసిన ప్రకటన చిత్రంలో ఒక భాగాన్ని మాత్రమే చూపిస్తుంది. టెహ్రాన్ నిజంగా ఆర్థిక శ్వాస తీసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. కానీ తన వ్యూహాత్మక ప్రభావాన్ని నిలుపుకునే పరిస్థితిపై. ఆ అంతరాన్ని పూడ్చుకునే వరకు, హార్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచ వాణిజ్యానికి మధ్యవర్తిగా కాకుండా కీలకమైన భౌగోళిక రాజకీయ శత్రుత్వంలో ఒత్తిడి బిందువుగా మిగిలిపోయే అవకాశం ఉంది. దీని పర్యవసానాలు ఇప్పుడు భారతీయ రెస్టారెంట్ల నుండి అమెరికన్ గ్యాస్ స్టేషన్ల వరకు ప్రతిచోటా అనుభవిస్తున్నాయి.